{
 "id": 72010,
 "type": "article",
 "url": "https://hrlm.blog/2026/09/19/museum-mutek/",
 "title": "Museum MUTEK: enig kunstmuseum op een functionerend station in Europa",
 "intro": "Afgelopen oktober opende Robert van Rhijn (30) in de voormalige Wachtkamer Tweede Klasse op het middenperron van station Haarlem museum MUTEK, een museum voor toegepaste kunst. Zijn collectie van 942 objecten bouwde hij op vanaf zijn zestiende, met brommergeld en bijbaantjes. Een verhaal over een Daum-vaas, kamerschermen en een lievelingsgebouw.",
 "date": "2026-09-19",
 "rubriek": [
  "kunst-cultuur"
 ],
 "source": "HRLM 105, september-oktober 2026",
 "image": "https://hrlm.blog/img/72010-1200.jpg",
 "image_alt": "Robert van Rhijn voor de ingang van museum MUTEK op het perron van station Haarlem, onder het tegeltableau Haarlem",
 "source_pages": [
  "https://hrlm.blog/img/blad-72010-0.jpg",
  "https://hrlm.blog/img/blad-72010-1.jpg",
  "https://hrlm.blog/img/blad-72010-2.jpg",
  "https://hrlm.blog/img/blad-72010-3.jpg",
  "https://hrlm.blog/img/blad-72010-4.jpg",
  "https://hrlm.blog/img/blad-72010-5.jpg"
 ],
 "author": "HRLM, Haarlemse stadsglossy",
 "created": "2026-09-06T07:15:25Z",
 "updated": "2026-09-06T07:15:25Z",
 "licence": "Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hrlm.blog (de url van het record).",
 "body_markdown": "Wie op spoor 3 of 6 van station Haarlem op de trein wacht, staat met zijn rug naar een museum. Achter het afgeplakte glas van de oude tweedeklaswachtkamer op het middenperron zit sinds oktober museum MUTEK: hoog plafond, donkere balken, wandschilderingen en vitrines vol art nouveau, art deco en modern design van Rietveld en Berlage. Buiten klinkt een fluitje voor vertrek, binnen staat de moderne tijd van Europa uitgestald, van ongeveer 1850 tot 2000.\n\n## Een klok en een brommer\n\nOprichter Robert van Rhijn (30) sleutelde als jongen al aan mechanische apparaten voor familie en kennissen van zijn ouders. Op zijn dertiende kreeg hij een art nouveau-klok ter reparatie en was hij meteen onder de indruk van de kast van de klok. \"Wat ontzettend mooi is dit, dacht ik\", zegt Robert. Zijn moeder, die voor een Frans staalbedrijf met hoofdkantoor in Parijs werkte, had een boek over Frans art nouveau-glas gekregen en nam hem mee naar het Musée des Arts Décoratifs in Parijs. Nederland had geen museum voor toegepaste kunst, realiseerde hij zich, dus zou hij er zelf een oprichten.\n\nOp zijn zestiende kreeg hij zeshonderd euro van zijn ouders voor een brommer. Hij kocht er zijn eerste art nouveau-vaas van, een kleurige vaas van Daum. Die staat nu bovenin een vitrine vlakbij de entree in het spotlicht.\n\n## Verzamelen met vierhonderd euro per maand\n\nNa de Reinwardt Academie stapte Robert een jaar later over op kunstgeschiedenis. Hij leerde meubels, servies en glaswerk van gerenommeerde ontwerpers herkennen en vond ze op tweedehandssites, rommelmarkten en veilingen op afgelegen plekken in Europa. Met bijbaantjes had hij naast zijn studie zo'n vierhonderd euro per maand te besteden, en daarmee moest de collectie rond komen.\n\nNiet iedereen geloofde erin. Kennissen van zijn ouders vroegen zich hardop af wat hij met alweer een vaas moest; zijn moeder liet hem veel stukken bij haar thuis opslaan. De collectie telt inmiddels 942 objecten en is rond. Robert wilde van elke architect en ontwerper die in die periode meetelde minstens één stuk, ook als hij het zelf niet mooi vindt.\n\n## Libellen, kaketoes en een Van Nelle-blik\n\nNaast de Daum-vaas is een glazen art nouveau-lamp met libellen op de kap een van zijn favorieten. Dertien jaar zocht hij naar een gaaf exemplaar; hij vond er een in België op een tweedehandssite, bij eigenaren die niet wisten wat ze in huis hadden. \"Voor zo'n lamp vragen ze al snel tussen 15.000 en 30.000 euro. Deze kostte maar 150 euro\", zegt Robert.\n\nVerder een kamerscherm uit 1898 van Theo van Hoytema, met in hout uitgekerfde kaketoes waarin de invloed van Indonesië zichtbaar is. Er zijn er twee van bekend: één in het Kunstmuseum in Den Haag, de andere in Haarlem. Een tweede scherm, een ontwerp van Leon Cauvy met beschilderde berkenbomen en een ooievaar, kocht hij in Brussel van een particulier die het niet meer mooi vond. En dan is er nog een groot Van Nelle-winkelblik in geel, rood en blauw. Daar zijn er ontzettend veel van, maar het ontwerp is goed, en daar gaat het Robert om.\n\n## Van Doetinchem naar het middenperron\n\nDe zoektocht naar een pand liep via Eindhoven, waar gesprekken op niets uitliepen, en Kasteel Slangenburg in Doetinchem, dat plotseling failliet ging. Toen zag Robert een bord 'te huur' op het station van Haarlem, de plaats waar hij vandaan komt en al heel lang zijn lievelingsgebouw. Na een bezichtiging en een concreet plan liet de NS twee weken later weten enthousiast te zijn. Het museum kwam er met een grote crowdfunding en subsidie van Thurkow fonds, Rabobank, Gravin van Bylandt Stichting, Cultuurfonds, Europese Unie, stichting Gifted Art en de J.C. Ruigrok stichting.\n\nDe wachtkamer is ooit ingericht door meubel- en interieurontwerper Jac. van den Bosch en is volgens Robert het enige station in Nederland met een mengeling van art nouveau en arts and crafts. De zichtbare spanten, de lijnen om de balken (oorspronkelijk kobaltblauw, door rook en roet bruin geworden), de plant- en vogelmotieven op de wanden, de wandtegels uit 1906 op het toilet: het is allemaal authentiek. Sinds 1975 is het gebouw een monument. Er mag geen spijker in de muur en bezoekers moeten eerst met pinpas of OV-kaart door de poortjes, maar daar staat tegenover dat de ruimte weer een publieksfunctie heeft.\n\nVlak voor de opening overleed Roberts moeder. Het valt hem zwaar, zegt hij, maar het museum loopt: zo'n 3.500 bezoekers tot nu toe, steeds meer vrijwilligers en rondleidingen voor productdesignstudenten van onder meer de TU Eindhoven. Haarlem had bijna honderd jaar geleden overigens al zo'n museum, in Paviljoen Welgelegen, in 1877 opgericht door de vader van Frederik van Eeden. Het bestond maar vijftig jaar.\n\n## Spoorwegaffiches en stadswandelingen\n\nIn september start een tentoonstelling over spoorwegaffiches, samengesteld met verzamelaar Arjan den Boer van de website Retours en Udo Boersma van Van Sabben auctions. Volgend jaar volgt een expositie over de vormgeving van de internationale trein, van de Oriënt Express tot het huidige treinennet als alternatief voor vliegreizen. Met gids Brigitte van Stigt werkt Robert aan stadswandelingen langs de Amsterdamse School in de Patrimoniumbuurt, rond het Kleverpark en in de Slachthuisbuurt: architectuur als toegepaste kunst.\n\nMuseum MUTEK, middenspoor van station Haarlem, achter de OV-poortjes; de ingangen op het perron van spoor 3 en 6 bevinden zich onder het tegeltableau 'Haarlem'. Open woensdag t/m zondag van 11.00 tot 17.00 uur. Nu te zien: 100 jaar spoorwegaffiches. www.museummutek.nl\n\n*Tekst: Meta van der Meijden. Fotografie: Christhilde Klein.*"
}