# Kennemer Vrouwenkoor viert 90 jaar met Muggenmuze, een ode aan Haarlem

Het Kennemer Vrouwenkoor (KVK) bestaat 90 jaar en viert dat met twee jubileumconcerten onder de titel Muggenmuze, op 31 oktober in de Remonstrantse kerk en op 7 november in de Oud-Katholieke Kerk. Componist Jasper Swank schreef er de Haarlemse Suite voor en dirigente Xandra Mizée leidt het koor, dat in 1936 werd opgericht door Annie Schoen.

*2026-10-29 · kunst-cultuur · bron: HRLM 105, september-oktober 2026 · https://hrlm.blog/2026/10/29/kennemer-vrouwenkoor/*

Twee jaar geleden kreeg componist Jasper Swank de compositieopdracht voor dit concert: nieuwe muziek over het thema Haarlem, voor een driestemmig vrouwenkoor met pianobegeleiding, geschikt voor gevorderde amateurs. Hij ging op zoek naar origineel materiaal met enige ironie en een kritische noot, en vond al snel het gedicht Haarlem Jazzstad van voormalig stadsdichteres Sylvia Hubers, dat opent met de vraag wat jazz is en het antwoord dat jazz een huis met flaporen is. Verder zocht hij gedichten die niet te oubollig zijn en niet eindeloos over het Spaarne gaan.

Zo kwam hij uit bij de vergeten zeventiende-eeuwse Haarlemse schrijver Pieter Langendijk (1683-1756). Diens vers Vicit Vim Virtus is een maatschappelijk bewogen gedicht over het tuchthuis in het centrum van de stad, dat behalve gevangenis ook opvang voor verlaten kinderen was; armenzorg en misdaadbestrijding waren toen nauw verbonden. In Haarlems Drieluik wordt Langendijks tekst verbonden met een ander gedicht van Hubers, Fluiten, donkere noten uit 2013.

## Muziek op maat

In de 90 jaar van zijn bestaan is er vaker exclusief voor het koor geschreven. Koorleden koesteren goede herinneringen aan Les Trobairitz van Bernard van Beurden uit 2016, geïnspireerd op werk van vrouwelijke troubadours uit de middeleeuwen en onder leiding van Wieke Ubels uitgevoerd bij het 80-jarige jubileum. Ook het concert met muziek van Tom Dicke, die gedichten van Ida Gerhardt voor het koor toonzette, wordt liefdevol herinnerd. De afwisseling tussen genres houdt het repertoire breed en uitdagend, en een vrouwenkoor heeft bovendien een unieke sound.

## Gesamtkunstwerk

Dirigente Xandra Mizée zingt alle stempartijen in voor de muziek-app, wat de zelfstudie van de koorleden ten goede komt. Ze ziet de jubileumconcerten als een echt 'gesamtkunstwerk', een hechte samenwerking tussen bestuur, muziekcommissie, dirigente en koorleden. "Er is sprake van wederzijdse beïnvloeding tussen het koor en de dirigente, een groepsziel", zegt Xandra Mizée. Componist Swank is in haar ogen een soort Hercule Poirot, analytisch en met overzicht, terwijl zij zelf zijwegen inslaat met anekdotes, associaties en verhalen. Dat is misschien haar 'Andriessenbloed', zegt ze: in het concert klinken ook werken van de Haarlemse broers Hendrik en Willem Andriessen, haar oudooms. Vorig jaar combineerde het koor in Miswijn en Gerstebier middeleeuwse drankliederen met een mis van Hendrik Andriessen, een combinatie die niet voor de hand lag maar geweldig uitpakte.

## Van Annie Schoen tot de Dolly Dots

Het koor werd op 30 oktober 1936 opgericht door sopraan en zangpedagoge Annie Schoen, zonder onderscheid naar stand of godsdienstige overtuiging. Het archief spreekt van een gezellige sfeer en van de ambitie om veel concerten te geven met zware programmawerken. Na het overlijden van Annie in 1965 nam de Haarlemse zangeres en dirigente Olga Ongena het over. In de jaren zestig en zeventig bracht zij het KVK naar talrijke concoursen, waar het uitkwam in de categorie 'superieur', en in 1971 naar het Nederlandse Korenfestival van de Koninklijke Bond van Zang- en Oratoriumverenigingen in Nederland en de AVRO. Bij het 40-jarige bestaan in 1976 ontving het koor de legpenning van de Kulturele Stichting De Velser Gemeenschap voor zijn bijdrage aan het culturele leven in de regio.

Het halve-eeuwfeest in 1986 werd groots gevierd in het Haarlemse Concertgebouw, met werken van Brahms, Schubert en Pittfields Sketchbook of women, en met de beroemde sopraan Elly Ameling als speciale solist, overgekomen uit de Verenigde Staten. Er kwam een jubileumlangspeelplaat. Om dat alles te bekostigen hield het koor een grote rommelmarkt in de Brinkmanpassage, waar de Dolly Dots optraden: drie leden van de popgroep hadden zangles van mevrouw Ongena. De groep verkocht er ook kledingstukken uit hun optredens om de jubileumkas te spekken.

## Muggenmuze

De titel van het huidige jubileum verwijst naar Haarlem als 'muze' van de optredens en naar de bijnaam van Haarlemmers in de volksmond: muggen. Het werken aan het nieuwe repertoire is een vrolijke zoektocht. Bij Rondje om de kerk, op een gedicht van Käthe van den Hurk, vertelde Mizée het koor dat de humor en het venijn haar deden denken aan Drs. P, pseudoniem van Heinz Hermann Polzer, die ze zelf heeft gekend. Zo'n opmerking ontspant de repetitie en maakt het koor scherp op een andere manier dan maathouden en tellen. Mocht er paniek ontstaan, dan is er altijd nog de 'paniekmap', ooit in het leven geroepen nadat een koorlid haar muziek voor een concert was vergeten. Met Muggenmuze brengt het KVK een muzikale ode aan de provinciehoofdstad, en misschien zetten andere koren de nieuwe werken te zijner tijd op hun repertoire.

## Jubileumconcerten Muggenmuze

- Zaterdag 31 oktober 2026 om 15.30 uur in de Remonstrantse kerk, Prins Hendrikstraat 2.
- Zaterdag 7 november 2026 om 15.30 uur in de Oud-Katholieke Kerk, Kinderhuissingel 76.

Informatie en concertkaarten via www.kennemervrouwenkoor.nl, verkoop vanaf 15 september. Het KVK zingt ook op zaterdag 12 september tijdens het weekeind van Korenlint (www.korenlint.nl) en op zondag 4 oktober in de Koepel bij SING! Korendag (www.cultuurkoepelhaarlem.nl/korendag-oktober).

*Tekst: Saskia de Boer in samenwerking met Marion Reulen. Fotografie: Daan Ruijter en Rob van Wieringen.*

---
Citeer vrij, met bronvermelding en een link naar hrlm.blog (de url van het record).
