Walvis op het droge: toen mevrouw Haroy naar Nederland kwam

Gevangen bij Kaap Haroy

In september 1951 kreeg de bemanning van het schip Torgny een walvis in het vizier, voor de Noorse kust bij Kaap Haroy. Twee harpoenschoten doodden de zevenjarige vrouwelijke vinvis; aan wal prepareerde een team van tweehonderd mensen het dier met zevenduizend liter formaline. Mevrouw Haroy was klaar voor haar rondreis.

De grootste wagon van Europa

Het 60.000 kilo wegende dier reisde in de grootste wagon van Europa via Scandinavie, Duitsland en Zwitserland en arriveerde op 16 september 1952 op het Centraal Station van Amsterdam. Te breed voor tegenliggers op het spoor, dus alles ging in afstemming met de dienstregeling van de NS. Onderweg had ze al drie miljoen bezoekers getrokken; het Haarlems Dagblad zette er op 19 september 1952 een tekening van Fiep Westendorp bij.

Twee dagen in Haarlem

Op 12 en 13 oktober 1952 stond mevrouw Haroy in Haarlem, bij het spoor achter de Kinderhuissingel, achter gebouw 'Olympia', een voormalig spoorwegpakhuis. Kinderen betaalden 35 cent, volwassenen 75 cent, militairen in uniform half geld.

En toen kwam Jonas

In datzelfde najaar arriveerde nog een walvis: Jonas, een jonge mannelijke vinvis van zo'n 17 meter van de Noorse tentoonstellingsmaatschappij Hvalhall. Beide partijen besloten elkaar geen concurrentie aan te doen. Voor mevrouw Haroy eindigde het avontuur in 1954: verscheept naar Amerika vatte ze vlakbij New York vlam. Jonas hield het dankzij een stalen skelet en een koelsysteem ruim twintig jaar vol en stond vier keer in en om Haarlem, onder meer in 1955 op de Botermarkt en in 1964 op de hoek Wagenweg/Houtplein, waar het publiek door zijn bek naar binnen kon lopen. In 1975 en 1976 was hij er voor het laatst: rondreizen met een dode walvis kon volgens het Wereld Natuur Fonds niet langer.