Jacqueline Oskamp over Louis Andriessen: 'Met De Staat schreef hij geschiedenis'

De radicaal

Louis Andriessen (1939-2021) zette zich af tegen het conservatisme in de muziekwereld. Eind jaren zestig was hij mede-initiatiefnemer van de Aktie Notenkraker, die berucht werd door de verstoring van een concert van het Concertgebouworkest. "Met het verpletterende stuk De Staat schreef hij geschiedenis", zegt biograaf Jacqueline Oskamp over zijn doorbraak in 1976. Andriessen behoorde tot de invloedrijkste componisten van zijn generatie, met leerlingen van allerlei continenten.

De Haarlemse familie

In de jaren dertig verhuisde de familie Andriessen van de Bakenessergracht in Haarlem naar Utrecht, waar Louis werd geboren. De banden bleven sterk: broer Nicolaas was stadsarchitect van Haarlem, neef en muziekwetenschapper Wim Witteman uit Overveen was in de puberteit zijn beste vriend, en de aangetrouwde tak Koot dreef de Haarlemse pianohandel. Vader Hendrik en broer Jurriaan waren bekende componisten; meerdere neven en nichten waren muzikant.

Klokken voor Haarlem

Achter elke compositie zat een gedachte, vertelt Oskamp. Zo is Klokken voor Haarlem gebaseerd op het geluid van de Damiaatjes van de Grote of St. Bavokerk. Het verhaal erachter speelde zich af in het Utrecht van de Tweede Wereldoorlog: de kleine Louis maakte mee hoe de klokken uit de kerken werden gehaald, uit angst dat de Duitsers ze zouden omsmelten tot wapens. Bij de bevrijding werden ze weer opgehangen; voor vader Hendrik een emotioneel moment, dat Louis zijn leven lang bij bleef.

Groots is de liefde

De biografie kreeg de titel Groots is de liefde, naar 'Magna Res est Amor', een lied dat vader Hendrik ooit componeerde. De titel zegt alles over Louis: een man met een grote liefde voor familie, muziek en vrouwen. Op 18 september geeft Oskamp een lezing in de Kennemer Boekhandel.