De Vredestempel van 1648: herontdekking van een vergeten monument
In de tuin van het Prinsenhof staat een gebouwtje van ongeveer vier bij tien meter met een open voorgevel en vier zuilen. Tot voor kort wist vrijwel niemand, zelfs de leerlingen van het belendende Stedelijk Gymnasium niet, wat het was.
Van fietsenstalling tot monument
Het gebouwtje hoorde ooit bij de Hortus Medicus, een kruidentuin voor medische doeleinden, en werd nog niet zo lang geleden door gymnasiasten als fietsenstalling gebruikt. Dat het een Vredestempel uit 1648 is, opgericht ter viering van de Vrede van Munster, het einde van de Tachtigjarige Oorlog en het begin van de Republiek als zelfstandige staat, wisten alleen enkele kenners.
Een burgerinitiatief
Oud-gymnasiast Raimond Dufour stuitte bij toeval in een boek over Huis ten Bosch op twee afbeeldingen die Jacob van Campen, architect van het Paleis op de Dam, zou hebben gemaakt voor de Vredestempel in het Prinsenhof. Samen met straatgenote Marion Reulen trof hij het tempeltje verwaarloosd en verscholen aan; hun burgerinitiatief leidde in 2016 tot groot onderhoud door de gemeente en daarna, met een eigen stichting en fondsenwerving, tot volledig herstel. Panelen met de oude afbeeldingen vullen de nissen, het voorplein is verlaagd en het jaartal 1648 prijkt, omgeven door vredesduiven, weer op de tempel.
De Beek onder de tempel
Archeologisch onderzoek leverde in 2017 een verrassing op: voor de tempel ligt geen plein onder het maaiveld, maar een gewelf over de Haarlemse Beek, de levensader van de middeleeuwse stad. De tempel bleek er overheen gebouwd, en juist daardoor bleef dit stuk bewaard. In september staat de feestelijke opening van de herstelde Vredestempel gepland; oud-leerling van het Stedelijk Gymnasium Job Cohen verzorgt dat onderdeel.
Dit verhaal verscheen in HRLM 98, juli-augustus 2025.
Zelf iets gezien of gehoord dat in HRLM thuishoort? Tip de redactie.