Het Schoterrechthuis: een historische parel in Haarlem-Noord

Kapel, beleg, ruïne

De geschiedenis van de plek gaat terug tot de veertiende eeuw: in 1316 werd hier een kapel gebouwd, die in 1392 werd vervangen door een nieuwe. De oudste kaart van Schoten in de beeldcollectie van het Noord-Hollands Archief (circa 1525-1550) toont die kapel, met daarboven het woord 'Scoeten'. Tijdens het Beleg van Haarlem in 1572 werd de kapel verwoest; de ruïne bleef daarna ruim anderhalve eeuw onaangeroerd liggen.

Rechthuis aan de Vergierdeweg

Pas in 1729 werd de ruïne hersteld en omgebouwd tot rechthuis, dat jaar vastgelegd door Cornelis Pronk in de tekening 'St. Pieters Capel en regthuijs te Schooten buijten Haarlem'. Uit de jaren zeventig van die eeuw volgden drie tekeningen van Hendrik Tavenier; op een ervan zitten groepjes mensen buiten rond een tafel met een wijnkan en glazen, wat doet vermoeden dat rechtspraak hier best gemoedelijk kon zijn. Rond 1800 verrees op de oude fundamenten het huidige gebouw, dat tot begin twintigste eeuw dienstdeed als raadhuis van de gemeente Schoten; daarna nam een nieuw raadhuis aan de Rijksstraatweg die rol over.

Bijna gesloopt, toch herrezen

Na de annexatie van Schoten door Haarlem in 1927 raakte het Rechthuis in verval; in oktober 1966 achtte men het pand zelfs rijp voor de sloop. Verontwaardigde reacties leidden tot restauratie van het monument, dat daarna onder meer bibliotheekfiliaal en ouderenopvang was. Tegenwoordig is Bloedbank Kennemerland er gevestigd. Wie in de beeldbank van het Noord-Hollands Archief zoekt op Schoterrechthuis of Schoten, volgt zo zeven eeuwen Haarlem-Noord in vogelvlucht.