Toen was Oude Tonge wakker: Haarlem helpt bij watersnoodrampen
Nederland wordt al eeuwenlang geteisterd door watersnoodrampen. Haarlem bleef door zijn hoge ligging zelf gespaard, maar leefde telkens mee met de getroffen gebieden. Een greep uit de Haarlemse hulp, te beginnen met de "onvoorziene ramp" van 1880.
1880: een loterij voor Noord-Brabant
Eind december 1880 brak bij het Brabantse dorp Nieuwkuijk de Heidijk door en liepen ruim veertig dorpen onder water. Op verzoek van het koningshuis kwam er een loterij; een lot kostte een gulden. Haarlemmers stonden prijzen af, van gelakte bloempotten en champagne tot pantoffels en een inktlap, en een collecte van burgemeesters en wethouders bracht ruim 6.800 gulden op.
1916: vluchtelingen in de stad
Bij de stormvloed van januari 1916 kwamen negentien Noord-Hollanders om; vooral Waterland en het eiland Marken werden zwaar getroffen. Haarlem ving vluchtelingen op. De 74-jarige weduwe Marijtje Kamp, tijdens de watersnood van zolder gehaald en alles kwijt, vond onderdak bij haar schoonzoon, politieagent aan de Kennemerstraat; de gemeente kende haar 90 cent per dag toe. Spoorwegbeambte Cornelis Jonker nam zijn ouders in huis, gevlucht uit de Anna Paulownapolder, terwijl hij al voor zijn zieke zus, vrouw en vier kinderen zorgde. "Gaarne en met al wat in mijn vermogen is wil ik helpen, maar mijn krachten schieten te kort", schreef hij de gemeente.
1953: Haarlem adopteert Oude Tonge
De Watersnoodramp van 1953 kostte 1.836 mensen het leven; nergens vielen meer slachtoffers dan in Oude Tonge op Goeree-Overflakkee. Op verzoek van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten adopteerde Haarlem het dorp. De burgemeester vroeg nadrukkelijk geen liefdadigheid maar vakmensen, en die kwamen: bussen vol gemeentepersoneel en arbeiders hielpen opruimen, ambtenaren van Openbare Werken tekenden woningen en straten, en een jaar later stonden er tweehonderd nieuwe huizen. Als dank schonk Oude Tonge een glas-in-loodraam aan Haarlem, nog altijd te zien in een trappenhuis van het stadhuis. De rubriek Pareltjes put uit het Noord-Hollands Archief.
Dit verhaal verscheen in HRLM 101, januari-februari 2026.
Zelf iets gezien of gehoord dat in HRLM thuishoort? Tip de redactie.