De ijsvogel: een blauwe flits over het Haarlemse water
Velen vinden de ijsvogel een mysterieuze vogel die je zelden ziet, maar is dat waar? Natuurkenner Hans Smits over de exotisch blauwe flits die ook in en rond Haarlem te zien is.
Exotisch blauw met een oranje buik
De kleuren van de ijsvogel (Alcedo atthis) zijn exotisch blauw met een prachtige oranje buik en poten. Meestal zie je hem als een flits over het water scheren, soms vergezeld van zijn kenmerkende schelle, hoge roep. Met wat geluk en oplettendheid zie je er een op een tak boven het water zitten, roerloos wachtend tot er een visje langskomt dat hij met een duik probeert te verschalken. Zeldzaam zijn ijsvogels niet echt, wel vrij schuw; ze worden op veel plaatsen in en rond Haarlem waargenomen.
De grootste vijand heet ijs
Waar de ijsvogel echt niet tegen kan, is ijs. In een langere vorstperiode legt een groot deel van de ijsvogels het loodje, omdat ze niet aan voedsel kunnen komen zodra het meeste water is dichtgevroren. Gelukkig herstelt de populatie zich snel: in een goede zomer brengt een paartje wel drie legsels van zo'n vijf jongen groot. Nestelen doen ze het liefst in een steile, zanderige oever, waarin ze een tunnel van zeker een halve meter diep uitgraven.
Mannetje of vrouwtje?
Een leuk weetje voor wie er een voor de lens krijgt: de snavel van het mannetje is helemaal zwart, het vrouwtje heeft een deels oranje ondersnavel. De natuurrubriek van HRLM wordt verzorgd door natuurkenner Hans Smits en IVN Zuid-Kennemerland, dat ook activiteiten organiseert voor wie zelf de natuur in wil.
Dit verhaal verscheen in HRLM 101, januari-februari 2026.
Zelf iets gezien of gehoord dat in HRLM thuishoort? Tip de redactie.