De eerste automobilisten in Haarlem

Een vergunning met proefrit

Wie begin 1898 met een auto de rijksweg op wilde, had toestemming van de rijksoverheid nodig. De regeling gold voor voertuigen van minstens 150 kilogram die door mechanische kracht werden voortbewogen, en bij de aanvraag hoorde een proefrit met de hoofdingenieur van het district. Autopionier Jan Heringa schreef later dat zijn "examinator zelf echter zoo'n ding [auto] heelemaal niet kon behandelen". De vergunning gold meteen als rijbewijs; vanaf 1902 registreerde de provincie Noord-Holland motorvoertuigen, herkenbaar aan kentekens die met de letter G begonnen.

Wielrenners als autopioniers

Uit de kentekenregistratie blijkt dat Bart Augustinus op 27 februari 1899 als eerste een motorvoertuig in Haarlem registreerde. Hij had met wielrenner Kees Witteveen een rijwielmagazijn aan de Zijlstraat. Medefirmant Petrus Scheltema Beduin volgde eind 1899; die reed in 1901 met een Panhard & Levassor naar Noorwegen, waar in Laerdal nog altijd een monument aan deze eerste autotoeristen herinnert. Ook andere rijwielhandelaren, kooplieden, een bloemist en zelfs burgemeester Boreel van Hogelanden lieten hun auto registreren.

Het eerste ongeluk

Volgens Haarlems Dagblad vond het eerste auto-ongeval van Haarlem plaats op 10 mei 1899 in de Grote Houtstraat. Een fietser die een auto zag naderen, liet zich uit voorzorg met fiets en al vallen; hij hield er een kapot voorwiel en een bemodderd pak aan over. De bestuurder, mijningenieur Stoop uit Dordrecht, reed door alsof er niets gebeurd was.

Begin van een nieuwe mobiliteit

Wat begon als een experiment van wielrenners, handelaren en liefhebbers groeide in enkele decennia uit tot een onmisbaar vervoermiddel. De rubriek Pareltjes duikt elke editie in de beeldcollectie van het Noord-Hollands Archief.