In mei leggen alle vogels een ei? De natuur in Haarlem verrast
Klopt natuurlijk geen snars van, schrijft natuurkenner Hans Smits: eind maart zwom er al een nijlgans met jongen in de Leidsevaart, terwijl sommige trekvogels pas eind mei arriveren. Een wandeling door de Haarlemse natuur, van lepelaars bij het Liebosje tot monumentale moerascipressen in het Kenaupark.
Vroege en late ouders
Eieren uitbroeden is een ding, maar hoe zorg je er als kersverse vogelouder voor dat de jongen buiten bereik van hongerige rovers opgroeien? Een garantie is er nooit, maar notoire grondbroeders zoals sterntjes en lepelaars kiezen bij voorkeur een moerasachtige, waterrijke omgeving waar de kans op een rondstruinende vos of marter klein is. Of nog beter: een eiland.
Lepelaars naast de A200
Lepelaars vonden Haarlem ruim twintig jaar geleden al een toffe stad. Om veilig te kunnen broeden kraakten ze een oude reigerkolonie bij het Liebosje, nota bene vlak naast de drukke A200. Dat was destijds echt uniek, en dit nestelen op niveau is nog altijd goed te bewonderen vanaf de ventweg.
Slimme nestkeuzes
Meerkoeten verankeren hun halfdrijvende nest graag aan een overhangende tak, redelijk veilig voor lopend gevaar, al is de reiger levensgevaarlijk zodra er pulletjes rondzwemmen. Oude spechtenholten zijn geliefd bij boomklevers en halsbandparkieten; de boomklever metselt een te groot vlieggat met modder en speeksel kleiner, zodat kauwen en eekhoorns geen kans maken.
Vijf reuzen in het Kenaupark
Ook de Haarlemse bomen verrassen. Midden op het Kenaupark staan vijf monumentale moerascipressen, eind negentiende eeuw geplant bij de inrichting van het park door landschapsarchitect L.P. Zocher. Ze kunnen met hun voeten in het water staan en maken luchtwortels om lucht te krijgen; de dikste meet 335 centimeter in omtrek en de bomen zijn 22 meter hoog. Haarlem telt honderd bomen in het Landelijk Register Monumentale Bomen. Zelf de natuur in? IVN Zuid-Kennemerland neemt je mee op excursie.
Dit verhaal verscheen in HRLM 103, mei-juni 2026.
Zelf iets gezien of gehoord dat in HRLM thuishoort? Tip de redactie.