De Lorentz Formule: tiende jaar vonkend theater in Teylers Museum

Negen jaar geleden opende koning Willem-Alexander het Lorentz Lab in Teylers Museum. Sindsdien namen al meer dan 80.000 bezoekers de geheime lift achter de Ovale Zaal naar het laboratorium van Nobelprijswinnaar Hendrik Antoon Lorentz (1853-1928). Daar speelt de locatietheatervoorstelling De Lorentz Formule, die deze week haar tiende jaar ingaat.

Einstein op bezoek Twee acteurs nemen je mee terug in de tijd, naar de werkkamer en het lab waar Lorentz van 1909 tot zijn dood in 1928 werkte als directeur van het natuurwetenschappelijk laboratorium van Teylers. Beroemde wetenschappers zochten hem op in Haarlem, onder wie Albert Einstein, voor wiens relativiteitstheorie Lorentz de basis legde. Hoe geliefd hij was, bleek bij zijn begrafenis: er moesten extra treinen worden ingezet om alle belangstellenden naar Haarlem te brengen.

Zo'n 4.000 voorstellingen Toch kennen maar weinig mensen Lorentz en zijn werk. Juist om dat te veranderen ontstond De Lorentz Formule, een voorstelling die laat zien dat Teylers eeuwenlang een vooraanstaand wetenschappelijk instituut was. Spectaculair slot is de werkende replica van de Grote Elektriseermachine, Teylers topstuk uit 1784. De makers gingen uit van de ruimtes en schreven de voorstelling daaromheen, een hele puzzel die zich intussen ruimschoots bewezen heeft. Regisseur Rieks Swarte: "We hebben inmiddels meer voorstellingen gespeeld dan Soldaat van Oranje."

Een bijzondere man Acteur Eric-Jan Lens speelt al bijna vanaf het begin mee. Ook hij kende Lorentz aanvankelijk nauwelijks, maar raakte gegrepen door diens dienstbaarheid en maatschappelijke verantwoordelijkheid: Lorentz ontwikkelde de berekeningen voor de Afsluitdijk om zijn kennis in te zetten voor het Nederlandse volk. "Het was een bijzondere man en dat maakt het heel fijn om zijn verhaal telkens opnieuw aan mensen te vertellen", zegt Lens.

De Lorentz Formule is te zien in Teylers Museum, entree gratis, boeken via www.teylersmuseum.nl.

*Fotograaf: Bastiaan Musscher*